In dit nummer van Theater & Educatie wordt specifieke aandacht besteed aan twee vakgebieden binnen het theateronderwijs die op het eerste gezicht wellicht niet zo'n directe verbinding hebben. Het gaat om dramaturgie en om mise-en-scène.
De plaats van het vak dramaturgie is de laatste tijd veranderd of aan het veranderen onder invloed van de onderwijsvernieuwing. Tot voor kort was er een strikte scheiding tussen dramaturgen en dramadocenten. Dramaturgen hielden zich voornamelijk met theorie en structuur bezig en werden opgeleid via een universitaire studie aan een van de Instituten voor Theaterwetenschap. Dramadocenten hielden zich voornamelijk met spel bezig en werden opgeleid op hbo-niveau aan Hogescholen voor de Kunsten. Die scheiding is gaandeweg aan het vervagen.Nu het vak CKV is ingevoerd in het voortgezet onderwijs, wordt daar op theatergebied niet langer uitsluitend lesgegeven in actieve dramatische vorming, maar is er een veel grotere plaats ingeruimd voor theorie, geschiedenis en beschouwing. Hiermee wordt het werkterrein van de dramadocent gedeeltelijk verlegd in de richting van de dramaturgie.

Zowel voor mise-en-scène als voor dramaturgie geven we in dit themanummer een aantal visies op het vak, in de hoop dat het discussies losmaakt en bijdraagt aan de verdere professionalisering van het theateronderwijs.

In het eerste deel van deze publicatie komt vooral de mise-en-scene ter sprake, terwijl in het tweede deel het onderwijs in de dramaturgie centraal staat, zowel in de regiecursus voor amateurs als in enkele theateropleidingen.

Een aantal organisaties doceert toneelschrijven en 'toont' werk van beginnende auteurs in geënsceneerde readings, zoals Theater Cosmic (Hollandse Nieuwe), schrijversschool 't Colofon, het Schrijverspodium (Festival INKT) en de schrijfopleiding van de Hogeschool voor de Kunsten in Utrecht. Deze initiatieven hebben veel nieuwe dramateksten opgeleverd.
Sinds 1989 organiseert Het Theaterfestival de Taalunie Toneelschrijfprijs en uit het aantal inzendingen (82 in 2001) blijkt dat de belangstelling voor toneelschrijven groot is. Daarom heeft Het Theaterfestival besloten aandacht aan toneelschrijven te besteden in het congres Toneelschrijven, kunst of kunde?

Stichting Theater & Educatie verzorgde de voorpublicatie van dit congres. Het themanummer bestaat uit drie delen. Het eerste deel bevat interviews met zowel nieuwe als bekendere toneelauteurs, onder wie Esther Gerritsen, Maarten van Hinte, Peer Wittenbols, Caroline Ligthart en Arne Sierens. Deel twee beschrijft een aantal projecten en activiteiten die in Nederland en Vlaanderen worden ontplooid om de toneelschrijfkunst op professioneel niveau te bevorderen of nieuw talent te stimuleren. In het derde deel staan enkele schrijfopleidingen centraal.

Dit nummer is mede mogelijk gemaakt met subsidie van het LIRA Fonds

Sinds enkele jaren is er een verplicht kunstvak voor de bovenbouw van het voortgezet onderwijs: ckv 1. Er kan daarbovenop ook voor een theoretische verdieping: ckv2 of een specialisatie kunstbeoefening ckv3 gekozen worden.
Theater & Educatie 8.3 'Eindexamen met applaus over ckv3 drama' gaat over drama als eindexamenvak in havo en vwo. Op een dertigtal scholen in Nederland is drama als eindexamenvak reeds een gevestigde praktijk. Er komen in dit nummer vooral pioniers aan het woord. Theoretische beschouwingen maar ook veel concrete lessen.