Met deze publicatie gaat Theater & Educatie in op de verhouding tussen (podium)kunst en religies, met name het christendom en de islam in Nederland en Vlaanderen en daarbuiten. Omdat we het debat noodzakelijk en interessant vinden en omdat we in de samenleving een toenemende behoefte signaleren aan bezinning op de traditionele artistieke criteria en begrippenkaders. Het is in eerste poging om een aantal opvallende ontwikkelingen in het theaterlandschap van naderbij te bekijken; heel wat makers besteden expliciet aandacht aan religieuze kwesties en proberen een eigenzinnig artistiek antwoord te geven, maar lopen nogal eens vast in bestaande religieuze vormen en dito symboliek.

In het eerste deel wordt aandacht besteed aan de verwevenheid van theatraliteit en religie in de Westerse theater-geschiedenis. Hoe ver reikt de artistieke vrijheid in religieus opzicht? Wat zijn de grenzen van de artistieke representatie als het over religieuze ideeën en symbolen gaat? Wanneer loopt de artistieke vrijheid het respect voor de ander voor de voeten? Sommige auteurs, zoals Henk Oosterling, kiezen daarbij voor een uitgesproken filosofische benadering van de problematiek, anderen, zoals Jacques de Vroomen en Thomas Crombez, huldigen een expliciet historische werkwijze.

In het tweede deel laten diverse Vlaamse en Nederlandse auteurs hun licht schijnen op de theatrale praktijk, op voorstellingen die zich verhouden tot religieuze kwesties. Wat is de motivatie van theatermakers om religieuze of spirituele aspecten in de inhoud en vormgeving van hun voorstellingen verwerken en wat zijn de reacties van en effecten op het publiek? Auteurs als Wouter Hillaert kiezen daarbij voor een panoramische aanpak en proberen een aantal tendensen in kaart te brengen. De andere auteurs richten zich op het werk van specifieke theatermakers.

Het derde deel belicht de verwevenheid van religie, ritueel en theater in een niet-Westerse, met name islamistische, context. Mieke Kolk (Theaterwetenschappen Universiteit van Amsterdam) en haar Arabische collega’s plaatsen de nodige kanttekeningen bij een aantal misvattingen in het westen omtrent de Arabische theaterpraktijk. Er wordt aandacht besteed aan de manier waarop de Soedanese Zar-ritueel – een genezingsritueel - theatraal ingevuld wordt en eerder een sociaal dan een religieus belang heeft.

Dit nummer is mede tot stand gekomen dankzij het Radboudfonds en het Prins Bernhard Cultuurfonds.