Het is opvallend dat het huidige theater “bevolkt”wordt door producties waarvan wij de personages, locaties, verhalen of thema’s al kennen uit verhalen en romans.
Misschien is het bewerken van prozateksten tot theaterteksten ooit begonnen vanuit een gemis, omdat er te weinig Nederlandstalige toneelteksten waren, maar vandaag de dag kan dat nauwelijks meer een argument zijn. Er is de afgelopen vijftien tot twintig jaar flink geschreven en dat heeft nieuwe toneelschrijvers en oorspronkelijk Nederlandstalige toneelteksten opgeleverd. Kennelijk vinden toneelschrijvers inspiratie in boeken.

In deze publicatie wil Theater & Educatie drie kernvragen centraal stellen:
1. Welke kenmerken van de bewerkte roman of kinderboek heeft de schrijver – theatermaker ertoe gebracht er een theatervoorstelling van te willen maken? De inhoud, een zin, een personage, de taal, de sfeer, de vorm?
2. Welke elementen of kenmerken in het boek heeft de auteur – theatermaker gebracht tot het gekozen theatergenre: teksttheater, muziektheater, bewegingstheater, dans, beeldend theater of objecttheater?
3. Hoe is de bewerking tot stand gekomen (over het schrijf- en maakproces proces)?

Het eerste artikel van deze publicatie – als hommage aan Annekee van Blokland- gaat over theatergroep Bonheur . Bonheur speelt al twintig jaar vrijwel uitsluitend theatervoorstellingen die eigen bewerkingen zijn van literatuur.
Daarna begin Deel 1, Geen woorden maar daden, waarin acht bewerkingen van boeken tot theaterteksten en voorstellingen aan bod komen. Na deze acht beschrijvingen en interviews volgt een analyserend artikel waarin de verschillende vormen en werkwijzen worden vergeleken.
Deel 2 Bewerken of niet? gaat o.a. in op de geschiedenis van het maken van bewerkingen, de juridische aspecten en wordt het (door veel theatermakers bewerkte) werk van Toon Tellegen geanalyseerd. Tot slot wordt kort en krachtig weergegeven hoe enkele bekende auteurs en andere mensen uit het literaire veld aankijken tegen het bewerken van boeken tot theatertekst en voorstelling….want volgens enkele schrijvers moet je van sommige boeken afblijven!

Uitgave i.s.m. Theaterwerk NL

Op 14 maart 2005 vond in Leeuwarden een studiedag plaats die het fenomeen ‘theater maken met kinderen’ onder de loep nam. Dit naar aanleiding van de bijzondere uitgave De Derde Bloem van links door Theaterwerk NL waarin een aantal auteurs op zoek gaat naar het wel en wee van theater maken met kinderen. Kan men theater maken met kinderen? Is theater maken met kinderen vooral een vorm van ‘toneeltje spelen’ die hoofdzakelijk pedagogisch verrijkend is voor de kinderen, maar absoluut geen artistieke zoden aan de dijk brengt? Levert theater maken met kinderen pracht-of snerttheater op?

In deze publicatie wil Theater & Educatie bewijzen dat het wel degelijk mogelijk is om beklijvend theater, prachttheater, te maken met kinderen. Theater dat met professionele criteria beoordeeld kan worden en waar dus niet enkel de ouders van de jonge spelers goedkeurend van genieten.
Na een verslag van de studiedag in Leeuwarden, volgen een aantal portretten van jeugdtheaterscholen en vier jonge theaterdocenten in Nederland die theater maken met kinderen. Er wordt polshoogte genomen in Vlaanderen, op zoek naar alternatieven voor de jeugdtheaterscholen zoals Nederland die kent die in Vlaanderen ontbreken. Daarnaast wordt er in beeld geschetst van de wetgeving in Nederland en Vlaanderen die voorwaarden stelt aan het theater maken met kinderen.
Na deze inzichten in de opleidingen en regelgeving, gaat Theater & Educatie in op de artistieke redenen voor makers om theater met kinderen te maken portretten en interviews met theatermakers in Nederland en Vlaanderen. Hierin wordt ook aandacht besteed aan het World Festival of Children’s Theatre. De jonge theaterdocente Tjitske Bergsma sluit het nummer af met een artikel waarin ze afweegt of theater met kinderen nu pracht- of snerttheater oplevert en hoe je prachttheater met kinderen kunt bereiken.